Здароўе лёгкіх і іншых органаў дыхальнай сістэмы – асноўны гарант чалавечага дабрабыту. Іх выразная, зладжаная, высокапрадукцыйная праца – залог аптымальнай якасці жыцця. Папярэдзіць хваробы і аптымізаваць функцыянальныя магчымасці дыхальнай сістэмы дапамагае прафілактыка.

Нажаль, дыхальная сістэма чалавека не заўсёды спраўляецца са сваімі функцыямі і выконвае адведзеныя ёй самой прыродай задачы. У гэтым выпадку гаворка можа ісці аб разнастайных захворваннях органаў дыхання, у прыватнасці лёгкіх.

Усяго праз некалькі гадоў дыхальныя паталогіі могуць заняць трэцяе месца ў рэйтынгу самых распаўсюджаных. Варта памятаць, што смяротна небяспечнай можа стаць любая лёгачная паталогія.

Да паталогіі лёгкіх адносяць пнеўманію, хранічную абструктыўную хваробу лёгкіх, сухоты, рак лёгкага.

Некаторыя хваробы лёгкіх у лічбах і фактах

Нажаль, дыхальная сістэма чалавека не заўсёды спраўляецца са сваімі функцыямі і выконвае адведзеныя ёй самой прыродай задачы. У гэтым выпадку гаворка можа ісці аб разнастайных захворваннях органаў дыхання, у прыватнасці лёгкіх. Варта памятаць, што смяротна небяспечнай можа стаць любая лёгачная паталогія.

Важная інфармацыя аб некаторых з ліку самых распаўсюджаных.

Пнеўманія

Паводле медыцынскай статыстыкі, яна займае чацвёртае месца сярод усіх хвароб, якія патэнцыйна смяротныя для людзей. Нават сёння, нягледзячы на дастаткова высокі ўзровень развіцця сучаснай медыцыны, розныя па прычынах, плыні хваробы, аб’яднаныя пад зборнай назвай “запаленне лёгкіх”, часам прыводзяць пацыента да самага трагічнага фіналу, адбіраючы само жыццё. Цяжка дакладна сказаць, колькі эпізодаў пнеўманіі насамрэч здараецца штогод у свеце, пераважна сярод насельніцтва эканамічна няшчасных краін. Бо частка выпадкаў проста застаюцца недыягнаставалі.

Часцей за ўсё фатальнай пнеўманія аказваецца для самых бяздольных, асоб без пэўнага месца жыхарства, насельнікаў дамоў састарэлых, старых, дзяцей. А таксама для інвалідаў і тых, чыё здароўе было падарвана хранічнымі захворваннямі органаў дыхання, кардыяпаталогіямі, траўмамі і т. д. Пазабальнічную пнеўмакокавай інфекцыя з’яўляецца самым частым вінаватым запалення лёгкіх у расейцаў. Паводле афіцыйных звестак, дзеці ў нашай краіне хварэюць па яе “літасці” ў 94 выпадках са 100, дарослыя — у 76 са 100. Чалавецтву пагражае атыповая разнавіднасць хваробы, складаная для дыягностыкі. Падкраўшыся “на мяккіх лапах”, яна часам маскіруецца за банальнай віруснай інфекцыяй. Яе цяжка бывае распазнаць, бо першасныя сімптомы запалення лёгкіх хаваюцца за другаснымі.

Хранічная абструктыўная хвароба лёгкіх

У Міжнароднай класіфікацыі яе назва гучыць менавіта так. Але асобны радок для хранічнай абструктыўнай хваробы лёгкіх (ХАХЛ) вылучылі параўнальна нядаўна, у 1998 годзе, на падставе прынятага сумеснага дакумента Сусветнай арганізацыі аховы здароўя і амерыканскага Інстытута сэрца, лёгкіх і крыві. Слова “хвароба” ужываецца менавіта ў множным ліку, аб’ядноўваючы па сутнасці розныя стадыі ўласна абструктыўнай хваробы і некаторых іншых паталогій. Напрыклад, сухоты. У ЗША зарэгістравана каля 14 млн хворых. З сімптомамі ХОБЛ, па выніках даследавання Глабальнага альянсу па барацьбе з хранічнымі рэспіраторнымі захворваннямі (пад эгідай СААЗ), добра знаёмыя звыш 22 млн расейцаў.

Сусветная “зборная” налічвае 600 млн пацыентаў. Кожную секунду на нашай планеце па яе віне хаця б адзін чалавек растаецца з жыццём. Самая высокая смяротнасць сярод людзей з дыягназам ХАХЛ зарэгістраваная ў Венгрыі. Са 100 тысяч усіх смяротных зыходаў, якія забіраюць жыцці жыхароў гэтай краіны, 41,4 – вынік дадзенай хваробы.

Сухоты

Гэта раней вядомае ў народзе пад трапнай назвай «сухоты» вельмі сур’ёзнае захворванне лёгкіх, як шмат стагоддзяў назад, працягвае выносіць чалавечыя жыцці.

Здароўю людзей усё часцей сталі пагражаць рэзістэнтнасць або ўстойлівыя да лекавых прэпаратаў формы паталогіі.

Рак лёгкага

Кожны год у свеце гэтую паталогію ўпершыню дыягнастуюць у мільёна пацыентаў. 60 працэнтаў з іх, нягледзячы на ўсе намаганні сучаснай медыцыны, чакае неспрыяльны прагноз. Грозная хвароба застаецца праблемай №1, бо яна лідзіруе па колькасці смяротных зыходаў сярод іншых анкапаталогій.

Поспех лячэння пры раку лёгкіх наўпрост асацыіраваны з хуткасцю звароту па медыцынскую дапамогу. Калі захворванне дыягнаставана, і барацьба з ім пачынаецца на ранніх стадыях, рэальная надзея на папраўку ёсць у 80% пацыентаў. Калі чалавек не зважае на трывожныя сімптомы, упарта не ідзе на прыём да лекара ці ігнаруе медыцынскія рэкамендацыі, шанцы выжыць імкліва скарачаюцца. Сярод тых, хто вырашыў махнуць рукой на ўласнае здароўе, рызыка памерці на працягу двух гадоў узрастае да 87 працэнтаў.

Якая прафілактыка паталогій дыхальнай сістэмы?

Велізарную ролю ў папярэджанні розных дыхальных паталогій адводзяць спецыфічнай прафілактыцы (вакцынацыя), якая дазваляе сфарміраваць імунітэт да вызначанай хваробы. Неспецыфічная прафілактыка заключаецца ў барацьбе з негатыўнымі фактарамі жыцця, якія правакуюць развіццё выяўленых клінічных праяў хвароб лёгкіх пасля іх бессімптомнай або сцёртага плыні і вызначаюць іх наступнае развіццё.

Важна! Сярод негатыўных фактараў на першае месца можна паставіць курэнне (у тым ліку пасіўнае). Менавіта гэтая згубная звычка павялічвае рызыку развіцця анкапаталогій органаў дыхання ў 30 разоў! Поспех лячэння і прафілактыкі паталогій органаў дыхання напрамую залежаць ад своечасовай дыягностыкі. Перыядычнае назіранне за станам лёгкіх чалавека дазваляе распазнаць захворванне нават на ранніх стадыях. Даследаванне дынамічных змен лёгкіх паказана ў першую чаргу першасным хворым, якія маюць сімптомы паталогій органаў дыхальнай сістэмы, людзям з раней выяўленымі хранічнымі захворваннямі ў мэтах назірання за станам і ацэнкі эфектыўнасці лячэння (гаворка ідзе не толькі аб хваробах лёгкіх, а аб многіх іншых паталогіях, асацыіраваных з імі), пацыентам перад любымі хірургічнымі ўмяшаннямі, курцам, работнікам шкодных вытворчасцей і жыхарам экалагічна неспрыяльных рэгіёнаў.

Як пазбегнуць праблем з лёгкімі? Трэба прытрымлівацца некалькіх правілаў: адмовіцца ад згубных прыхільнасцяў, пазбягаць пераахаладжэння, больш часу праводзіць на свежым паветры, падтрымліваць аптымальныя паказчыкі тэмпературы і вільготнасці ў памяшканні, рэгулярна рабіць вільготную ўборку, займацца спортам, прымаць кантрасны душ, высыпацца, пазбягаць стрэсаў, ужываць здаровую і ежу, выконваць пітной рэжым, кожны год праходзіць абследаванне, рабіць рэнтген лёгкіх або флюараграфію. Прагулкі на свежым паветры карысныя для здароўя. Дабратворна ўплывае на органы дыханне марское і хваёвае паветра, таму штогод неабходна адпачываць у лесе або на ўзбярэжжы мора. У перыяд эпідэмій прастуд прымаць супрацьвірусныя прэпараты для прафілактыкі, пазбягаць людных месцаў, абмежаваць кантакты з хворымі людзьмі.

image_pdfimage_print